Οι βαθμοί κατάστασης των βιβλίων με απλά λόγια

Ο βαθμός κατάστασης είναι μια κοινή συντομογραφία. Επιτρέπει σε έναν αγοραστή, σε έναν ασφαλιστή ή σε έναν κληρονόμο να φανταστεί ένα βιβλίο χωρίς να το έχει στα χέρια του. Οι βιβλιοπώλες χρησιμοποιούν γι’ αυτό λίγες λέξεις, από το As New ως το Poor. Ο βαθμός όμως δεν λέει ποτέ όλη την ιστορία: μια καλή περιγραφή δίνει τον βαθμό και έπειτα απαριθμεί κάθε φθορά.

• As New (σαν καινούργιο) — το βιβλίο είναι όπως όταν εκδόθηκε, χωρίς καμία φθορά. Ορισμένοι πωλητές χρησιμοποιούν το Fine με την ίδια σημασία.
• Fine (F, άριστη κατάσταση) — σχεδόν καινούργιο, χωρίς φθορές, αν και ίσως όχι τόσο φρέσκο όσο τη μέρα που βγήκε από το τυπογραφείο.
• Near Fine (NF) — σχεδόν Fine, με μία ή δύο πολύ μικρές φθορές, τις οποίες ο πωλητής πρέπει να κατονομάζει.
• Very Good (VG, πολύ καλή κατάσταση) — δείχνει κάποια σημάδια χρήσης. Κάθε φθορά κατονομάζεται.
• Good (G, καλή κατάσταση) — το μέσο μεταχειρισμένο βιβλίο: πλήρες και ακέραιο, αλλά φθαρμένο. Στο εμπόριο βιβλίων το Good είναι μέτριος βαθμός, χαμηλότερος απ’ ό,τι υπονοεί η λέξη στην καθημερινή χρήση.
• Fair (μέτρια κατάσταση) — φθαρμένο βιβλίο με όλο το κείμενο, στο οποίο όμως μπορεί να λείπουν τα φύλλα φόρου ή η σελίδα ψευδοτίτλου.
• Poor (κακή κατάσταση), ή αντίτυπο ανάγνωσης — τόσο φθαρμένο που το μόνο του προσόν είναι ένα πλήρες και ευανάγνωστο κείμενο. Μπορεί να είναι λερωμένο, με λεκέδες ή με λυμένα φύλλα.

Αυτοί οι βαθμοί είναι σύμβαση, όχι κανόνας που τηρούν όλοι οι πωλητές. Το Very Good ενός πωλητή μπορεί να είναι το Good ενός άλλου, γι’ αυτό διαβάζετε τη λίστα με τις φθορές, όχι μόνο τον βαθμό.

Ένα συν ή ένα πλην τοποθετεί το βιβλίο ανάμεσα σε δύο βαθμούς. Το VG+ είναι καλύτερο από το Very Good αλλά όχι ακριβώς Near Fine· το VG− είναι λίγο κάτω από το Very Good αλλά όχι ακόμη Good.

Η ζακέτα βαθμολογείται χωριστά, με τις ίδιες λέξεις. Μια κάθετος χωρίζει τους δύο βαθμούς: πρώτα το βιβλίο και μετά η ζακέτα. Το «F/VG» σημαίνει βιβλίο Fine με ζακέτα Very Good. Όταν δεν υπάρχει ζακέτα, μια καλή περιγραφή το λέει ρητά. Οι περιγραφές των ζακετών προσθέτουν συχνά μερικούς συνηθισμένους όρους: price-clipped (η τυπωμένη τιμή έχει κοπεί από το αυτί της ζακέτας), chipped (λείπουν μικρά κομμάτια από τις άκρες) και rubbed (τριμμένη στις τσακίσεις και στη ράχη).

Ορισμένα πράγματα πρέπει να αναφέρονται όσο καλή κι αν είναι η υπόλοιπη κατάσταση του αντιτύπου, επειδή αλλάζουν το τι είναι το αντίτυπο:

• Πρώην αντίτυπο βιβλιοθήκης (ex-library): βιβλίο που ανήκε σε δημόσια ή άλλη βιβλιοθήκη, συνήθως με σφραγίδες, θήκες ή ετικέτες.
• Έκδοση λέσχης βιβλίου: φθηνότερη εκτύπωση για μια λέσχη βιβλίου που πουλούσε δι’ αλληλογραφίας.
• Σημάδια αδιάθετων αποθεμάτων (remainder marks): μια σφραγίδα ή μια γραμμή μελανιού στην κόψη των σελίδων, που μπαίνει όταν τα απούλητα αντίτυπα ξεπουλιούνται φτηνά.
• Ex libris και το όνομα προηγούμενου κατόχου, εκτός αν ο κάτοχος είναι ακριβώς το ενδιαφέρον (δείτε τα αντίτυπα με ιστορική σύνδεση).

• Κοιτάξτε σε καλό φως ημέρας, και κοιτάξτε τα πάντα: τα εξώφυλλα, τη ράχη, τις γωνίες, τις κόψεις, τις αρθρώσεις της βιβλιοδεσίας και, αν μπορείτε, κάθε σελίδα.
• Ελέγξτε για τις φθορές που ρωτούν οι αγοραστές: γραψίματα ή υπογραμμίσεις, κηλίδες σκουριάς (foxing), λεκέδες από νερό, ράχη ξεθωριασμένη από τον ήλιο (sunned), ράχη που γέρνει (cocked), λυμένα φύλλα.
• Όταν ένα αντίτυπο βρίσκεται ανάμεσα σε δύο βαθμούς, επιλέξτε τον χαμηλότερο και περιγράψτε τι είδατε. Η υπερβαθμολόγηση απογοητεύει· η τίμια βαθμολόγηση χτίζει εμπιστοσύνη.
• Φωτογραφίστε τις φθορές, όχι μόνο την καλή πλευρά. Μια φωτογραφία λύνει απορίες που ένας βαθμός δεν μπορεί.

• IOBA: ορισμοί της κατάστασης βιβλίων ↗
• Τι είναι η έκδοση λέσχης βιβλίου (και γιατί έχει σημασία) →
• Βασικά για τη φροντίδα των βιβλίων: κηλίδες σκουριάς (foxing), μούχλα και ασφαλής αποθήκευση →